JESUS Altuna1932ko uztailaren 27an jaio zen. Berastegin(gipuzkoa)bizi zen, , paleoantropologoa eta arkeozoologoa da. Filosofiaeta Teologiako ikasketak egin zituen Gasteizko eta Donostiako apaizgaitegietanMadrilgo Complutense unibertsitatean (1960). Alemaniako ikerketa zentroetan historiaurreko Arkeologia Saileko lehendakari eta Munibe aldizkariaren zuzendari izan da.
JESUS ALTUNA
Jesus Altuna Etxabe (Berastegi, Gipuzkoa, 1932ko uztailaren 27a) arkeologoa, paleoantropologoa eta arkeozoologoa da. Filosofia eta Teologiako ikasketak egin zituen Gasteizko eta Donostiako apaizgaitegietan, Biologia Zientzietako lizentziak ere bai.Alemaniako ikerketa zentroetan, Paleoantropologiako eta Arkeozoologiako jakintza espezializatuak bereganatu zituen.
Arkeozoologiako lan batekin eskuratu zuen doktore titulua, 1971n, eta Arkeozoologian aitzindari izan da, Euskal Herrian ez ezik, Europa osoan ere. 1960 – 1972 bitartean, antropologia indusketa askotan lagundu zuen.
Sari asko lortu zituen:
1. Zientzia Ikerketarako Ibáñez Martín saria
2. Xabier Maria de Munibe saria
3. Euskalerriaren Adiskideen Elkartearen saria
4. Eusko Ikaskuntza-Euskadiko Kutxa saria
5. Eusko Jaurlaritzaren Lan Onari saria
6. Ikerketako Euskadi saria.
Izen osoa: Jean-Pierre-Armand-David Halzueta,
Jaio zen: 1826ko irailaren 7an, Ezpeleta (Lapurdi)
Hil: 1900ko azaroaren 10an, Paris
Euskal Herriko misiolari lazarista, zoologo eta botanikoa izan zen. Animalia, harri eta fosilak bildu zituen Txinan Parisko Natur Historiako Museoarentzat. Berari bidalitako materialetan oinarriturik espezie berriak deskribatuta, Europako zenbait biologok 70 landare mota ingururen izen zientifikoak berari eskaini zizkioten, eta Davidia generoa berariaz sortua izan da Davidia involucrata zuhaitza izendatzeko.
Hala ere Armand David, nahiz eta euskal zientzilari eta exploratzaile handienetakoa izan, ez da sobera ezaguna euskaldunen artean. Manex Hiriart-Urrutik aspalditik idatzi zuen berari buruz Eskualduna astekarian 1900. urtean:
"Eskual-herritik behinere jalgi diren jakintsun handienetarik bat izan, eta panda handia aurkitu zuen, urruneko Txina hartan, beste hainbat eta hainbat landare eta animalia berrirekin batera. Frantziako lehenengo eboluzionistetariko bat izateaz gainera, bere ekarpenak oso munta handikoak izan ziren biogeografiaren garapenerako."
Aita, Fructueux-Dominique-Génie David,notable edo jauntxo bat izan zen. Bertako sendagilea izan zen, eta baita auzapeza ere sasoi batean. Politikoki Armand Daviden aitak jarrera legitimista oso sutsuak defenditu zituen bere bizitzan zehar, eta bere ideologia seme-alabei igortzen saiatu zen. Baina aldi berean Historia Naturala gustokoa zuen gizona zen eta Armandi sortu zion naturzaletasuna eta abere, hegazti, lore eta abarrak aztertzeko zaletasuna. Ama, Rosalie Haltzueta, baionarra zen, eta familia onekoa, antza.
Armandek bi urte eman zituen Baionako Apaiztegi Handian apaizten.
Antzinako Greziako matematikari eta filosofo bat izan zen. Matematikan, Pitagorasen teoremarengatik da ezaguna eta zenbakien bitartez dena azal daitekeela pentsatzen omen zuen. Pitagorismo izendatu den mugimendu erlijioso garrantzitsu baten sortzaile, mistikotzat jo izan da historian zehar.
Matematikari, fisikari eta ingeniari Greziarra zen.
Fisikari estatikoaren eta hidrostatikaren sortzailea izan zen .
Asmatutako gauza bat zen zirkulu baten zirkunferentzi eta bere diametroaren arteko erlazioa.
ELHUYAR ANAIAK
Elhuyar anaiak Juan Jose eta Fausto Elhuyar Zubize anaiak izan ziren. Ezagunak dira munduan lehen aldiz wolframa bakartzea lortu zutelako, 1783an, Bergarako Mintegian Euskalerriaren Adiskideen Elkartearen baitan.
Biak Logroñon jaio ziren, 1754 ean ekainaren 15 ean. Gazteak zirenean, 1772an, hasi ziren kimika eta mineralogia ikasketak egiten Parisen . Han zientzialari handien lanak ikusteko aukera izan zuten. Handik Uppsalara joan ziren beraien ikasketak jarraitzeko.
Faustoren lorpen handienetarikoa Espainia Berriko Meatzaritza Errege Mintegia sortzea izan zen 1833ko otsailaren 6an hil zen Madrilen.
Joan Jose, Granada Berriko, oraingo Kolonbia, meatzetan lan egitera joan zen eta Mutis-en espedizio botanikoan parte hartzeko aukera izan zuen bertan lanean ari zela. Bogotan hil zen, 1796ko irailaren 20an.